راه های پیشگیری از ابتلا به دیابت /140 هزار بیمار مبتلا به دیابت در خوزستان

مدیر گروه بیماری‌های غیرواگیر مرکز بهداشت خوزستان با اشاره به اینکه دیابت یکی از مهم‌ترین بیماری‌های غیرواگیر و از چالش‌های اصلی نظام سلامت در استان به شمار می‌رود، گفت: آخرین نتایج پیمایش عوامل خطر بیماری‌های غیرواگیر نشان می‌دهد شیوع این بیماری در جمعیت بالای ۲۵ سال استان، براساس قند خون ناشتا، حدود ۱۸.۹ درصد است.

دکتر سیما اورنگ چهارشنبه در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا بیان کرد: این آمار بالاتر از میانگین کشوری ۱۴.۱ درصد بوده و ضرورت توجه بیشتر به برنامه‌های پیشگیری، بیماریابی و کنترل عوامل خطر را دوچندان کرده است.

عوامل موثر در افزایش شیوع دیابت

وی مهم‌ترین عوامل موثر در افزایش شیوع دیابت در استان را کم‌تحرکی، اضافه‌وزن و چاقی، الگوی تغذیه نامناسب، مصرف بیش از حد مواد غذایی پرکالری و نوشیدنی‌های شیرین، استرس‌های محیطی و تغییر سبک زندگی در سال‌های اخیر عنوان کرد.

اورنگ ادامه داد: همچنین برخی عوامل محیطی از جمله آلودگی هوا و ریزگردها می‌توانند به عنوان عوامل تشدیدکننده در بروز بیماری‌های متابولیک از جمله دیابت نقش داشته باشند، هرچند همچنان سبک زندگی ناسالم مهم‌ترین عامل قابل اصلاح محسوب می‌شود.

شناسایی ۱۴۰ هزار بیمار مبتلا به دیابت

مدیر گروه بیماری‌های غیرواگیر مرکز بهداشت خوزستان اضافه کرد: در حال حاضر نزدیک به ۱۴۰ هزار بیمار مبتلا به دیابت در مراکز خدمات جامع سلامت تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز شناسایی و تحت مراقبت قرار دارند.

وی بیان کرد: با این وجود، بخشی از مبتلایان هنوز از بیماری خود اطلاع ندارند و لازم است مردم با مراجعه منظم به مراکز بهداشتی از وضعیت سلامت خود آگاه شوند.

اورنگ ادامه داد: در خوزستان ۷۰ درصد بیماران مبتلا به دیابت از بیماری خود اطلاع دارند که تقریبا مشابه آمار کشوری است و ۶۲ درصد بیماران درمان‌های لازم را برای بیماری خود دریافت می‌کنند که این آمار در سطح کشوری ۶۵ درصد است.

این مقام مسئول مرکز بهداشت خوزستان اظهار کرد: شاخص درمان موثر دیابت حدود ۱۸ درصد است که نشان می‌دهد بیماران به طور منظم داروی خود را مصرف نکرده و به موقع به مراکز بهداشتی و درمانی مراجعه نمی‌کنند.

وی با تاکید بر اینکه غربالگری دیابت در سطح استان، به ویژه در مناطق کم‌برخوردار، روستایی و حاشیه شهرها، به صورت رایگان در حال انجام است، گفت: افراد دارای عوامل خطر از جمله سابقه خانوادگی دیابت، چاقی، فشار خون بالا و سن بالای ۳۰ سال در اولویت ارزیابی قرار دارند و در صورت نیاز برای انجام آزمایش‌های تشخیصی و دریافت خدمات مراقبتی ارجاع می‌شوند.

اورنگ افزود: این برنامه از طریق مراکز خدمات جامع سلامت، پایگاه‌های سلامت شهری، خانه‌های بهداشت روستایی و توسط مراقبان سلامت و بهورزان انجام می‌شود.

مدیر گروه بیماری‌های غیرواگیر معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی اهواز بیان کرد: توسعه دسترسی عادلانه به خدمات پیشگیری و مراقبت از مهم‌ترین اهداف معاونت بهداشت در این حوزه است.

کاهش سن ابتلا به دیابت

وی ادامه داد: بررسی‌ها نشان می‌دهد سن ابتلا به دیابت در سال‌های اخیر روند کاهشی داشته و موارد بیشتری از پیش‌دیابت و دیابت نوع ۲ در گروه‌های سنی جوان‌تر مشاهده می‌شود.

اورنگ اظهار کرد: افزایش شیوع چاقی در کودکان، نوجوانان و جوانان، کاهش فعالیت بدنی و تغییر الگوی تغذیه از عوامل موثر در این روند نگران‌کننده هستند.

اقدامات بهداشت خوزستان

این مقام مسئول مرکز بهداشت خوزستان توضیح داد: معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز در قالب برنامه کنترل بیماری‌های غیرواگیر، اقدامات متعددی از جمله آموزش سبک زندگی سالم، ترویج فعالیت بدنی، اصلاح الگوی تغذیه، آموزش خودمراقبتی، بیماریابی فعال، مراقبت و پیگیری بیماران و اجرای پویش‌های اطلاع‌رسانی را در سطح استان دنبال می‌کند.

وی گفت: همچنین برنامه‌های آموزشی متعددی در مدارس، ادارات، مراکز آموزشی و سایر محیط‌های اجتماعی با هدف ارتقای سواد سلامت و پیشگیری از دیابت در حال اجرا است و کنترل روند رو به افزایش دیابت نیازمند همکاری همه دستگاه‌های اجرایی، رسانه‌ها، نظام آموزشی و مشارکت فعال مردم در رعایت اصول سبک زندگی سالم است.

راه‌های موثر پیشگیری

اورنگ اضافه کرد: افزایش فعالیت بدنی، حفظ وزن مناسب، مصرف میوه و سبزیجات، کاهش مصرف قندهای ساده و نوشیدنی‌های شیرین و انجام معاینات دوره‌ای می‌تواند نقش موثری در پیشگیری از ابتلا به دیابت و کاهش عوارض آن داشته باشد.

قند خون بالا یا دیابت نوعی بیماری متابولیکی و یکی از شایع‌ترین بیماری‌های غدد است که با سطح قند خون بالا (گلوکز) همراه است و به دنبال نقص در ترشح انسولین یا عملکرد آن یا هر ۲ ایجاد می‌شود، سطح بالای گلوکز خون (هیپرگلیسمی) می‌تواند منجر به مشکلات جدی در سلامت شود.